Generated with Monsha
Save this resource to edit, expand, or export it, or create more resources for free.
Generated with Monsha
Save this resource to edit, expand, or export it, or create more resources for free.
Patakarang Kolonyal sa Pilipinas, Indonesia, at Malaysia
Worksheet
Age 12–13
Filipino/Tagalog
Patakarang Kolonyal sa Pilipinas, Indonesia, at Malaysia
Gawaing Pampagkatuto: Patakarang Kolonyal sa Pangkapuluang Timog Silangang Asya
Pangalan: ____________________________________ Petsa: ________________________
Pangkat at Pangkat-Baitang: ___________________ Marka: ________________________
Pangkalahatang Panuto
Basahin at unawain nang mabuti ang bawat bahagi ng pagsasanay. Ang gawaing pampagkatuto na ito ay sumusuri sa mga pamamaraan, patakaran, at epekto ng pananakop ng mga Kanluranin sa Pilipinas, Indonesia, at Malaysia. Isulat ang iyong mga sagot sa mga nakalaang patlang o espasyo.
Bahagi I: Tama o Mali (True or False)
Panuto: Isulat sa patlang ang salitang TAMA kung ang pahayag ay wasto. Kung ang pahayag ay MALI, isulat ang tamang salita o konsepto na dapat ipalit sa salitang may salungguhit upang maging wasto ang pangungusap.
______ 1. Ang ekspedisyon ni Miguel López de Legazpi noong 1565 ang nagpasimula ng permanenteng pananakop ng Spain sa Pilipinas at pagtatatag ng kolonyal na pamahalaan.
______ 2. Sa ilalim ng kolonyalismong Espanyol, ang tributo ay tumutukoy sa sapilitang pagpapatrabaho sa mga kalalakihang may edad 16 hanggang 60 sa mga proyektong pampubliko tulad ng paggawa ng tulay at barko.
______ 3. Ginamit ng Dutch East India Company (VOC) ang monopolyo sa kalakalan ng pampalasa at pakikipagkasundo sa mga lokal na pinuno upang mapasailalim ang kapuluan ng Indonesia.
______ 4. Sa ilalim ng pamamahala ng Great Britain sa Malaysia, ganap na binuwag ang institusyon at kapangyarihan ng mga lokal na sultan sa lahat ng estadong Malay.
______ 5. Sa patakarang Cultivation System na ipinatupad ng mga Dutch sa Indonesia, inatasan ang mga magsasaka na maglaan ng bahagi ng kanilang sakahan para sa mga pananim na iniluluwas tulad ng kape at asukal.
Bahagi II: Pagtutugma (Matching Questions)
Panuto: Pagtambalin ang mga konsepto, patakaran, at mahahalagang lugar sa Hanay A sa kanilang wastong paglalarawan sa Hanay B. Isulat ang titik ng tamang sagot sa patlang bago ang bawat bilang.
Hanay A (Konsepto / Termino) | Hanay B (Paglalarawan / Kahulugan) |
|---|---|
_____ 6. Kalakalang Galyon | A. Patakarang pang-ekonomiya ng Dutch sa Indonesia kung saan sapilitang pinagtanim ang mga katutubo ng mga produktong pang-eksport tulad ng kape at indigo. |
_____ 7. Cultivation System | B. Estratehikong lungsod-daungan at rutang pangkalakalan na sinakop ng Portugal noong 1511 bago napasakamay ng mga Dutch at British. |
_____ 8. Di-tuwirang Pamamahala (Indirect Rule) | C. Sistemang ipinatupad ng mga British sa Malaysia kung saan nanatili ang mga tradisyonal na pinuno o sultan ngunit ginagabayan ng isang Residenteng British. |
_____ 9. Polo y Servicios | D. Kalakalang trans-Pasipiko na nag-ugnay sa Maynila at Acapulco na naging sentro ng palitan ng pilak at seda. |
_____ 10. Malacca | E. Sapilitang paggawa na ipinataw ng pamahalaang Espanyol sa mga kalalakihang katutubo sa Pilipinas. |
Bahagi III: Paghahambing at Pagsusuri (Compare and Contrast)
Panuto: Suriin ang mga hinihinging pagkakatulad at pagkakaiba sa mga karanasan ng Pilipinas, Indonesia, at Malaysia sa ilalim ng kapangyarihang Kanluranin. Sagutin ang bawat bilang sa 2 hanggang 3 buong pangungusap.
11. Uri ng Pamamahala: Tuwirang Pamamahala (Spain sa Pilipinas) vs. Di-tuwirang Pamamahala (Britain sa Malaysia)
Paghambingin kung paano pinangasiwaan ng mga dayuhan ang mga katutubong pamayanan at ang naging papel ng mga tradisyonal na pinuno.
Sagot: ___________________________________________________________________________________________________
12. Patakarang Pangkabuhayan sa Pagsasaka: Cultivation System (Indonesia) vs. Sistemang Encomienda at Tributo (Pilipinas)
Paghambingin ang paraan ng paglikom ng yaman o produkto mula sa mga magsasaka at katutubo sa dalawang bansang ito.
Sagot: ___________________________________________________________________________________________________
13. Pangunahing Produktong Kinontrol ng Mananakop: Indonesia (Dutch) vs. Malaysia (British)
Tukuyin ang pagkakaiba ng mga likas na yaman o produktong naging pangunahing tuon ng pagsasamantalang pang-ekonomiya ng bawat mananakop.
Sagot: ___________________________________________________________________________________________________
14. Papel ng Relihiyon at Kultura: Kolonisasyong Espanyol sa Pilipinas vs. Kolonisasyong Dutch/British sa Indonesia at Malaysia
Paghambingin kung paano ginamit o hindi ginamit ng mga mananakop ang pagpapalaganap ng relihiyon bilang kasangkapan ng pananakop.
Sagot: ___________________________________________________________________________________________________
15. Pangkalahatang Layunin at Epekto ng Pananakop sa mga Mamamayan ng Tatlong Bansa
Ano ang pangunahing pagkakatulad sa layunin ng mga bansang Kanluranin sa pagpasok sa kapuluan ng Timog Silangang Asya, at ano ang naging pangkalahatang epekto nito sa kalayaan at kabuhayan ng mga mamamayan?
Sagot: ___________________________________________________________________________________________________
Bahagi IV: Maramihang Pagpipilian (Multiple Choice)
Panuto: Basahing mabuti ang bawat katanungan. Piliin ang titik ng pinakawastong sagot at isulat ito sa patlang bago ang bawat bilang.
_____ 16. Noong 1511, sinakop ng mga Portuges sa pamumuno ni Afonso de Albuquerque ang Malacca. Ano ang pangunahing dahilan kung bakit napakahalaga ng daungang ito sa mga Kanluraning mananakop?
A. Dahil dito matatagpuan ang pinakamalaking taniman ng tabako at bulak sa buong Asya
B. Dahil ito ay nagsilbing estratehikong sentro ng rutang pangkalakalan at daungan sa pagitan ng Karagatang Indian at Timog Dagat Tsina
C. Dahil nais nilang gawing kuta ito upang pigilan ang pagpasok ng mga mangangalakal na Tsino sa Europa
D. Dahil dito lamang matatagpuan ang mga minahan ng ginto at pilak sa kapuluan
_____ 17. Alin sa mga sumusunod ang naging pangunahing katuwang ng pamahalaang Espanyol sa Pilipinas sa pagpapatupad ng sentralisadong pamamahala at pagkontrol sa mga pamayanan?
A. Ang mga orden ng prayle na nagpalaganap ng Kristiyanismo at nangasiwa sa mga lokal na parokya
B. Ang korporasyong pangkalakalan ng mga mangangalakal na British
C. Ang mga sundalong Dutch na itinalaga bilang mga residenteng tagapayo
D. Ang kapulungan ng mga datu at sultan na may ganap na kapangyarihang gumawa ng batas
_____ 18. Paano nagkaiba ang pamamaraan ng Dutch East India Company (VOC) sa Indonesia kumpara sa pamamahala ng Spain sa Pilipinas noong unang yugto ng kolonisasyon?
A. Nakatuon ang VOC sa monopolyo sa kalakalan ng pampalasa sa pamamagitan ng isang korporasyon, samantalang ang Spain ay tuwirang nagtatag ng kolonyal na pamahalaan at nagpalaganap ng pananampalataya
B. Ang VOC ay nagtayo agad ng mga paaralan at simbahan sa bawat isla, samantalang ang Spain ay hindi nagtalaga ng mga opisyal
C. Hindi kailanman gumamit ng sandatahang lakas ang VOC sa Indonesia, samantalang purong digmaan lamang ang ginamit ng Spain
D. Pinalitan ng mga Dutch ang lahat ng lokal na pinuno ng mga obispong Europeo, samantalang hinayaan ng Spain na mamuno ang mga katutubo
_____ 19. Bakit naging kapaki-pakinabang para sa imperyong British ang pagpapatupad ng sistemang "British Resident" sa mga estadong Malay sa Malaysia?
A. Dahil napilit nila ang lahat ng mga mamamayan na yakapin ang relihiyong Katolisismo nang walang pagtutol
B. Dahil nakontrol nila ang yamang likas at kabuhayan tulad ng lata at goma habang pinapanatili ang mga sultan upang maiwasan ang malawakang pag-aalsa
C. Dahil binuwag nito ang lahat ng buwis at ipinaubaya sa mga katutubo ang buong kita mula sa kalakalan
D. Dahil nagbigay ito ng pantay na karapatang pampolitika sa mga sultan upang mamahala sa bansang Britanya
_____ 20. Sa pangkalahatan, ano ang naging mabigat na bunga ng mga patakarang kolonyal (tulad ng Cultivation System, polo y servicios, at sapilitang pagbubuwis) sa pamumuhay ng mga mamamayan sa Timog Silangang Asya?
A. Nagdulot ito ng matinding paghihirap, pagkaalipin sa sariling lupain, at pagkaantala ng sariling kaunlaran ng mga katutubong pamayanan
B. Nagbunga ito ng mabilis na pagyaman at pantay na karapatan para sa lahat ng katutubong magsasaka
C. Napanatili nito ang ganap na kalayaan ng mga katutubong kaharian mula sa dayuhang kontrol
D. Nagbigay ito ng modernong industriya kung saan ang mga katutubo ang naging pangunahing nagmamay-ari ng mga negosyo