Generated with Monsha

Save this resource to edit, expand, or export it, or create more resources for free.

جزوه آموزشی علوم پنجم - درس هشتم: کارها آسان می‌شود (۱)

Handout
پنجم
فارسی

جزوه آموزشی علوم پنجم - درس هشتم: کارها آسان می‌شود (۱)

درس هشتم علوم: کارها آسان می‌شود (۱)

سلام دوستان قهرمان! در این درس یاد می‌گیریم که چطور با استفاده از ابزارهای ساده، کارهای سخت را مثل آب خوردن انجام دهیم. به این ابزارها ماشین‌های ساده می‌گوییم.



۱. اهرم‌ها (ابزارهای قدرتمند)

اهرم میله‌ای است که با آن می‌توانیم اجسام سنگین را جابجا کنیم. هر اهرم سه قسمت اصلی دارد:
  1. تکیه‌گاه: نقطه‌ای که اهرم روی آن تکیه می‌کند و دور آن می‌چرخد.
  1. محل وارد کردن نیرو: جایی که ما با دستمان نیرو وارد می‌کنیم.
  1. محل قرار گرفتن جسم: جایی که بار یا جسم سنگین قرار دارد.
fig 1: تصویر آموزشی یک اهرم که نشان‌دهنده استفاده از تکیه‌گاه برای جابجایی اجسام است.
fig 1: تصویر آموزشی یک اهرم که نشان‌دهنده استفاده از تکیه‌گاه برای جابجایی اجسام است.

مثال‌های اهرم: الاکلنگ، قیچی، انبردست و ناخن‌گیر.



۲. قرقره‌ها (بالابرهای باهوش)

قرقره یک چرخ لبه‌دار است که طنابی از میان لبه‌های آن عبور می‌کند. قرقره‌ها به دو نوع تقسیم می‌شوند:
  • قرقره ثابت: فقط جهت نیرو را عوض می‌کند (مثلاً وقتی طناب را پایین می‌کشیم، سطل بالا می‌رود).
  • قرقره متحرک: باعث می‌شود با نیروی کمتر، جسم سنگین‌تری را بلند کنیم.
fig 2: نمایش یک سیستم قرقره ثابت و متحرک که به جابجایی آسان‌تر بار کمک می‌کند.
fig 2: نمایش یک سیستم قرقره ثابت و متحرک که به جابجایی آسان‌تر بار کمک می‌کند.




۳. سطح شیب‌دار (راهی برای کاهش نیرو)

گاهی بلند کردن مستقیم یک کارتن سنگین خیلی سخت است، اما اگر از یک تخته کج استفاده کنیم، کار راحت‌تر می‌شود. به این تخته کج، سطح شیب‌دار می‌گوییم.
  • هرچه طول سطح شیب‌دار بیشتر باشد، به نیروی کمتری برای بالا بردن جسم نیاز داریم.
fig 3: تصویر یک سطح شیب‌دار که برای انتقال یک جسم سنگین به داخل کامیون استفاده می‌شود.
fig 3: تصویر یک سطح شیب‌دار که برای انتقال یک جسم سنگین به داخل کامیون استفاده می‌شود.




۴. چرخ‌دنده‌ها (انتقال‌دهنده حرکت)

چرخ‌دنده‌ها چرخ‌هایی دندانه‌دار هستند که با هم کار می‌کنند. آن‌ها می‌توانند:
  1. سرعت حرکت را کم یا زیاد کنند.
  1. جهت حرکت را تغییر دهند.
fig 4: نمایش دو چرخ‌دنده در حال چرخش که نحوه انتقال نیرو و حرکت را نشان می‌دهند.
fig 4: نمایش دو چرخ‌دنده در حال چرخش که نحوه انتقال نیرو و حرکت را نشان می‌دهند.

نکته طلایی: در دوچرخه، چرخ‌دنده بزرگ به پدال وصل است و با چرخاندن آن، چرخ‌دنده کوچک روی چرخ عقب سریع‌تر می‌چرخد و دوچرخه حرکت می‌کند.


یادتان باشد: تمام این ابزارها برای این ساخته شده‌اند که کارهای ما را سریع‌تر و آسان‌تر کنند!